Bohaterowie utworu „Nad Niemnem” są obciążeni tym właśnie wydarzeniem, jednakże mają również bardzo charakterystyczny stosunek do pracy. Daje ona im bowiem szczęście i spełnienie. Szczególnym przykładem takich osób są postacie z przeszłości: Jan i Cecylia, o których losach dowiadujemy się od bohaterów powieści i ObErw.